Nie trzeba przerabiać ludzi na aniołów, by zbudować lepszy ustrój, silne państwo, sprawną i kwitnącą gospodarkę, wysoką kulturę itp., lecz należy w tym celu wykorzystywać mechanizmy, które w człowieku tkwią najsilniej, są to jego dążenia podstawowe. Oczywiście układ instytucjonalny musi dać gwarancję, że realizacja tych dążeń nie będzie się dokonywała z krzywdą innych. Jestem przekonany, że układ naszych instytucji państwowych, gospodarczych i prawnych potrafi do tego doprowadzić. Sądzę także, że w tym układzie instytucjonalnym nie ma podstawowej sprzeczności między interesem jednostki i społeczeństwa i że społeczeństwo - premiując zdolności, pracowitość, ambicje, sprawność organizacyjną, umiejętności fachowe itp. - przyczynia się do rozwoju całego kraju. Socjologicznie zorientowani pedagogowie widzą podstawowy element efektywnego procesu wychowania w stosunku wychowawczym między nauczycielem a wychowankiem. Rezultat końcowy tego procesu zależy od jakości wychowawcy, od jego umiejętności pedagogicznych, od jego indywidualności, która może być wzorem dla wychowanka, traktowanego jako partner w tym stosunku.
Szkolnictwo musi wychować człowieka, aby w przyszłości wyszedł na dobrego człowieka, ale w głównym stopniu musi to robić w teraźniejszości.